Sarcopenia in the intensive care unit - pathophysiology, diagnosis, and therapeutic strategies

SAŽETAK Sarkopenija je progresivan gubitak mišićne mase, snage i funkcije koji narušava nezavisnost, kvalitet života i kliničke ishode. Primarna sarkopenija se razvija sa godinama, dok je sekundarna sarkopenija povezana sa hroničnim bolestima, zapaljenjem, imobilizacijom ili nutritivnim nedostatkom. Kod kritično bolesnih pacijenata na odeljenju intenzivne nege, sarkopenija se brzo razvija zbog sistemske zapaljenja, katabolizma, proteolize, sedacije, mehaničke ventilacije i nepokretnosti, posebno pogađajući mišiće donjih ekstremiteta i respiratornu muskulaturu. Često se preklapa sa slabošću stečenom na odeljenju intenzivne nege i može biti ili već postojeća ili akutno stečena. Posledice uključuju produženu mehaničku ventilaciju, duže boravke u bolnici, povećanu učestalost komplikacija, odloženi oporavak i veći mortalitet. Dijagnoza se zasniva na snimanju i proceni telesnog sastava, uključujući kompjuterizovanu tomografiju (CT), magnetnu rezonancu (MRI), analizu bioelektrične impedanse (BIA) i ultrazvuk mišića (npr. procena rektusa femorisa), jer standardni funkcionalni testovi često nisu izvodljivi kod kritično bolesnih pacijenata. Lečenje se zasniva na ranoj mobilizaciji i rehabilitaciji u kombinaciji sa adekvatnom nutritivnom podrškom (približno 1,3 g proteina/kg/dan prema preporukama ESPEN-a). Farmakološke terapije trenutno nisu uspostavljene kao standardni tretman. Rana identifikacija pacijenata sa rizikom i multidisciplinarni pristup su neophodni za prevenciju i ublažavanje posledica povezanih sa sarkopenijom.